Bày trí sắp đặt vật dụng thờ cúng trên bàn thờ gia tiên ( Phần 2)

Bàn thờ gia tiên là vật không thể thiếu trong mỗi gia đình người Việt. Thế nhưng bàn thờ gia tiên gồm những gì, bài trí bàn thờ gia tiên sao cho đúng cách thì không phải ai cũng biết. Tiếp nối phần trước ở phần bài viết này chúng tôi sẽ tiếp tục giới thiệu đến quý bạn đọc những vật dụng sắp đặt bàn thờ gia tiên không thể thiếu .

Đôi hạc đồng thờ cúng trên bàn thờ gia tiên

ban-tho-gia-tien

Đôi hạc đồng thờ cúng được xếp ở vị trí số 7 (cạnh hai bên đôi chân nến). Đôi hạc đồng thường được đi kèm với đỉnh thờ bằng đồng và đôi chân nến trên ban thờ gia tiên tạo thành bộ đồ thờ ngũ sự. Tạo hình của đôi hạc là hình ảnh hạc đứng trên mai rùa.

Theo quan niệm của người Việt, hạc đứng trên mai rùa thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa đất và trời, giữa âm và dương. Hạc thường xuất hiện bên các vị thần tiên và là biểu tượng của sự trường thọ. Rùa là linh vật trong tứ linh (long, lân, quy, phụng) là biểu tượng của sự trường tồn, vĩnh cửu. Hạc đứng trên mai rùa biểu thị sự khát vọng trường tồn của người Việt.

Bát hương đồng thờ cúng trên bàn thờ gia tiên

Ở vị trí số 8 là bát hương. Bát hương là đồ thờ quan trọng nhất và không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên. Bát hương gồm một bát hoặc ba bát được xếp ở ngay trước bộ tam sự, bộ ngũ sự.

Bát hương ở giữa dùng chung thờ thần linh, thổ địa, hai bát hương hai bên là thờ cúng tổ tiên và thờ bà cô ông mãnh. Bát hương là cửa ngõ giữa nhân gian và cõi thiêng liêng, cõi hư vô, là cửa ngõ để con người bày tỏ khát vọng, bày tỏ sùng kính và con người mong cầu nhận được điều may mắn, điều tốt đẹp, những điều phi phàm từ cõi hư vô. Bát hương thường được chạm khắc mặt nguyệt và đôi rồng chầu (song long chầu mặt nguyệt)

Đài thờ, chóe thờ trên bàn thờ gia tiên

Trước bát hương được đặt bộ đài thờ hoặc chóe thờ ở vị trí số 10. Bộ Đài thờ gồm 3 đài nhỏ có nắp và trên nắp có núm để cầm. Ba đài này dùng đựng các chén nhỏ bên trong chứa rượu (hoặc nước, muối, gạo tùy theo phong tục từng nơi) những ngày cúng, giỗ còn ngày thường đài được đậy nắp để tránh bụi bặm.

Đôi chân nến đồng trên bàn thờ gia tiên

Vị trí số 6 là đôi chân nến đồng, được đặt hai bên đỉnh thờ, sau bát hương. Đôi nến thờ bằng đồng rất quan trọng, người ta cứ ngỡ rằng đôi nến thờ chỉ có tác dụng thắp nến, tỏa sáng cho bàn thờ, hoặc để châm hương nhưng đó chỉ là công dụng phụ. Công dụng chính của đôi chân nến lại khác. Chân nến bên Tả (hướng Đông) tượng trưng cho hành Dương, tức là mặt trời. Chân nến bên Hữu (hướng Tây) tượng trưng cho hành Âm, tức là mặt Trăng.

Bởi vì Nhật Nguyệt đổi vần để ngày đêm tuần tự thì muôn vật mới được sinh sôi, muôn vật cần ánh nắng để quang hợp, để trao đổi chất, để trưởng thành, thì muôn vật cũng cần ánh trăng để xui khiến cho đực cái tìm nhau, cho thủy triều lên xuống, cho nhịp mùa được vận hành. Cho nên mặt trăng và mặt trời sẽ được tuần tự trên bàn thờ của người Việt.

Đôi mâm bồng bằng đồng trên bàn thờ gia tiên

Tiếp đến là đôi mâm bồng bằng đồng ở vị trí số 9, dùng để đựng hoa quả, trầu cau, tiền mã. Mâm bồng được đặt ở trước và hai bên ban thờ. Mâm bồng bên trái ban thờ (hướng Đông) thường được để hoa, mâm bồng bên phải thường được đặt quả.

Vì ngày trước các cụ nhà ta làm nhà hướng Nam thì bàn thờ sẽ quay về hướng Nam theo mô hình 3 gian 2 trái, khi đó mái nhà sẽ theo trục Đông Tây. Đĩa bồng ở bên Đông đựng hoa (Đông Bình) và đĩa bồng bên Tây đặt quả (Tây Quả), để mặt trời hàng ngày bình minh lóe rạng cho muôn hoa đua nở rồi hết một vòng của mặt trời đến khi gác núi thì kết trái để mong cầu nhịp mùa, mùa nào thức lấy.

Trên đây ANAMO đã giới thiệu đến các bạn những vật dụng cần thiết trên bàn thờ gia tiên và một số lưu ý khi bài trí bàn thờ. Hy vọng rằng qua 2 phần của bài viết thì phần nào quý bạn đọc đã có được cho mình những kiến thức về bày trí và sắp xếp các vật dụng trên bàn thờ gia đình.

Nơi bạn tìm thấy những mẫu bàn thờ đẹp, hiện đại